យល់ដឹង

ព្រឺឆ្អឹងខ្នងខ្ញាក់ ក្រោយបានដឹងពីប្រវត្តិរបស់វត្តឈើខ្មៅ នៅបាត់ដំបង ដែលជាវត្តបុរាណមាន​អាយុកាល​ជិត​២០០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ និងបង្កប់រឿងដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ

បច្ចុប្បន្ន​វត្ត​ឈើខ្មៅ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ ជាទី​អារាម​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​មួយ​ដែល​មាន​អាយុកាល​ជិត​២០០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ វត្ដឈើខ្មៅ មានទីតាំងនៅលើទួលមួយ ដែលកាលពីដើមឡើយលើទួលនេះសំបូរទៅដោយដើមឈើខ្មៅ ហើយគេបានកាប់ឈើនោះ យកមកធ្វើព្រះវិហារ ទើបគេអោយឈ្មោះថាវត្ដឈើខ្មៅ។

វត្ដឈើខ្មៅបានសាងសង់នៅឆ្នាំ ១៨៨៧ ជំនាន់ព្រះគ្រូចៅអធិការព្រះនាម សឿ ហើយទួលនេះគឺជាទួលសក្ដិសិទ្ធិនៅក្នុងតំបន់ទនេ្លសាប ទោះបីជា មានទឹកជំនន់ធំប៉ុណ្ណាក៏ទួលដែលសាងសង់ព្រះវិហារនេះពុំដែលលិចទឹកទេ ហេតុនេះទើបអ្នកស្រុកប្រសិទ្ធិនាមថា ទួល អណ្ដែត។

លើសពីនោះទៅទៀត វត្តនេះ​មានរឿងដំណាល់ថា មានអណ្ដើកយក្សមួយដែលមានរិទ្ធិបារមី ដែលនៅចាំទ្រពីក្រោម ដើម្បីកុំអោយវត្តនេះលិចក្នុងអំឡុង​ រដូវវស្សា ហើយវត្តនេះក៏មានទូកបុរាណដែលមានអាយុកាលច្រើនឆ្នាំផង​ដែរ។​​វត្ត​ឈើខ្មៅ​នេះ​គឺជា​វត្ត​បុរាណ​មួយ​ដែល​សាង​​សង់​ឡើង​នៅ​តំបន់​ព្រៃរនាម​ដៃទន្លេ​សាប​។

នៅ​​រដូវប្រាំង​ព្រះវិហារ​នោះ​មើលទៅ​ដូចជា​ប្រសាទ​មួយ​នៅ​កណ្តាលទន្លេ ​ដែល​លិចធ្លោ​ទៅលើ​អាកាស​។ ​នៅលើ​ទួល​នេះ​មាន​សល់​ទូក ង​ មួយគ្រឿង​ដែល​គេ​កសាងឡើង​តាំងពី​ពេល​កកើត​វត្ត​ដែល​ទូក​នេះ​ធ្វើ​ពី​ឈើខ្មៅ ​ដែល​ដុះ​នៅលើ​ទួល​នោះ​ហើយ​មាន​បារមី​សក្តិ​សិទ្ធិ​ណាស់​ប្រណាំងទូក​ពេលណា​មិនដែល​ចាញ់​គេ​ទេ​ ។

ទាក់ទង​នឹង​ការ​ចង់​ស្គាល់​អំពី​វិសាលភាព​វត្ត​ឈើខ្មៅ​នេះ​ដែរ សព្វថ្ងៃ​យើង​សង្កេត​ឃើញ​មាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ ដែល​ភាគច្រើន​ជា​ជនបរទេស​នោះ​ នាំ​គ្នា​ទៅ​ទស្សនា​ទី​អារាម​មួយ​នេះ​មិន​ដែល​ដាច់ ហើយ​ពិតជា​មិន​គួរ​ឲ្យ​ជឿ​បន្ទាប់​ពី​បាន​មក​ដល់​វត្ត​ឈើខ្មៅ​ដែល​ជា​វត្ត​បុរាណ​មួយ​នៅ​ខេត្តបាត់ដំបង ។

ហើយ​នោះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​ព្រះ​វិហារ​សាងសង់​ឡើង​អំពី​ឈើ​ ក្នុង​ទំហំ​តូច​ល្មម​មួយ​ដែល​មាន​រាង​ខុស​ប្លែក​ពី​ព្រះ​វិហារ​ដទៃ ហើយ​អ្វី​ដែល​អ្នកទេសចរ​ចាប់អារម្មណ៍​ខ្លាំង​នោះ​គឺ​ព្រះ​វិហារ​នៅ​វត្ត​ឈើខ្មៅ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ថា​បាន​កសាង​ឡើង អំពី​ដើមឈើ​កម្រ​ម្យ៉ាង​ពណ៌​ខ្មៅ ។

វត្ដឈើខ្មៅ មានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយតំបន់ព្រៃលិចទឹក នៃបឹងទនេ្លសាបលើទួលមួយ ក្នុងភូមិកោះ ជីវាំង ឃុំព្រៃចាស់ ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្ដបាត់ដំបងដែលមានចំងាយ ៥៤.១០ គ.ម ដោយគិតចាប់ពីសាលាខេត្ដបាត់ដំបង រហូតទៅដល់វត្ដ។ ភ្ញៀវទេសចរណ៍អាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះដោយមធ្យោបាយ កាណូត អូប័រ ដោយប្រើរយៈ ពេលប្រហែល ៤:៣០ ម៉ោង ឬ ៥:០០ ម៉ោងនៅរដូវវស្សា។